Lubelskie stroje regionalne

Lubelszczyzna należy do trzech obszarów etnograficznych: małopolskiego, mazowieckiego i o mieszanej kulturze polsko-ruskiej. W związku z tym można wyróżnić kilkanaście odmian strojów ludowych: stroje podlaskie, nadbużańskie, włodawskie, biłgorajsko-tarnogrodzkie, tomaszowskie, hrubieszowskie, łukowskie, radzyńskie, krzczonowskie itp. Na terenie Lubelszczyzny stroje ludowe utrzymywały się stosunkowo długo i noszone były jeszcze w okresie międzywojennym. Na terenie całej Ziemi Lubelskiej w strojach dominują kolory: brunatny, granatowy, niebieski, zielony i czarny. Nie spotyka się zupełnie koloru pomarańczowego i fioletowego. O różnorodności strojów decydowały pory roku, zasobność gospodarzy (np. na urodzajnej Wyżynie Lubelskiej stój był bogaty, pełen ozdób, a na piaszczystej ziemi biłgorajskiej przeważały siwe sukmany i płótniaki), pozycja rodzinna i społeczna oraz wpływy mazowieckie i białoruskie. Po I wojnie światowej autentyczne stroje lubelskie zaczęły się zmieniać pod wpływem kultury i mody miejskiej. Zaczęto stosować barwne wełenki, koronki, welwety i jedwabie. Ubrania przystrajano kolorowymi wstążeczkami, tasiemkami, cekinami, koralikami oraz srebrnym i złotym szychem. Kobiety zaczęły nosić suto marszczone spódnice naszywane kolorowymi wstążkami, krótkie fartuszki i obcisłe gorsety, natomiast mężczyźni czarne spodnie i kamizele zapinane na mosiężne guziki. Na pocz. XXw. w kaftanach i pasach zaczęto wycinać rzędy niewielkich otworów tzw. "okienka", pod które podkładano czerwone i zielone wstążki. Wprowadzono dotąd zupełnie nie znany w regionie haft krzyżykowy. Strój lubelski wyszedł stopniowo z powszechnego użycia i stał się strojem odświętnym, noszonym przy specjalnych okazjach.

Spośród różnych odmian stroju lubelskiego najbardziej popularnym jest ten z okolic Krzczonowa. Już od 1933r. zaczął wykraczać poza granice swego zasięgu, a od czasu II wojny światowej rozpowszechnił się na tyle, że można go uznać za reprezentacyjny strój regionu lubelskiego. Bardzo ładny jest także kobiecy strój weselny.

Kliknij na zdjęcie, a dowiesz się, jak nazywają się poszczególne elementy stroju.