Stroje kujawskie

       Najstarszy opis strojów kujawskich sięga roku 1827. Opisu dokonali również Łukasz Gołębiowski i Ludwik Zienkowicz. Najszersze badania nad strojami kujawskimi prowadziła Halina Mikułowska. Autorka bliżej zajęła się strojami z okolic Kruszwicy w 1965 r. Studia nad strojami regionu prowadziła Zenobia Pietrzykowska i ich rezultaty streściła w katalogu wystawy stałej Muzeum Kujaw i Ziemi Dobrzyńskiej we Włocławku. W zależności od tego na jaką okoliczność była ubierana odróżnia się odzież roboczą i stroje odświętne. Stroje dziewcząt różniły się od strojów mężatek, a stroje młodzieży męskiej różniły się w szczegółach od strojów dorosłych mężczyzn.
Mieszkańcy Kujaw to Kujawiacy.
Niegdyś odróżniali się od mieszkańców innych regionów.
Mężczyźni nosili długie sukmany z granatowego płótna, szerokie płócienne spodnie, w kolorze błękitnym lub w paski i czarne skórzane buty do połowy łydki. Latem ubierali kaftany granatowe, ciemnozielone lub czarne, które przewiązywali granatowo-amarantowymi pasami.
        Kujawianki natomiast nosiły długie kolorowe spódnice z płótna, wełny lub jedwabiu, obcisłe kaftaniki i szerokie fartuchy - błękitne, zielone lub białe. Głowę obwiązywały chustką w kształcie turbanu. Niektórzy Kujawiacy także obecnie wkładają tradycyjne stroje ludowe, podczas różnych uroczystości, np. wesel lub świąt kościelnych.

Na odświętny strój dziewczęcy składa się:

koszula z białego płótna, bez kołnierzyka, z marszczeniem pod szyją i na ramieniu z mankietem na długim rękawie;
stanik (gorset, sznurówka) bez rękawów, z wąskimi ramiączkami i romboidalnymi tackami, wcięty w talii i sznurowany na przodzie kolorową wstążką, obszyty galonkami. Szyto je również z tkanin gładkich (kamlet, sukno) lub wzorzystych;
spódniczki i spódnice ze stanikiem bez rękawów szyte z jednej tkaniny, ciętej w talii;
spódnice z tkanin gładkich wełenkowych, bawełnianych o wzorach tkanych lub drukowanych;
fartuch płócienny gładki (niebieski lub biały);
kabat (kaftan) krótki do bioder z sukna niebieskiego lub granatowego, ozdobiony złotym galonem na szwach;
węgierka - sukmana granatowa, niebieska z podszewką, u bogatszych barankiem;
obuwie - płytkie buciki z sukna lub aksamitu, ozdobione gufrowaną wstążką, obok czółenek i pantofli pojawiło się zimowe obuwie skórzane o cholewkach sięgających powyżej kostki;
pończochy - czerwone, granatowe, niebieskie lub białe;
nakrycie głowy - w lecie szlarka z wpiętymi kwiatami, zakończona na karku pękiem długich wstążek wielobarwnych. W chłodne i dżdżyste dni dziewczęta owijały głowę kolorowymi chustkami;
dodatki - chusta wełniana do okrycia, chusteczka mała, biała przywiązana do małego palca. Korale i szklane paciorki wiązane na szyi pod brodą. Na nich krzyżyki i medaliki.

Odświętny strój męski:

koszula z partu bielonego lub płótna fabrycznego z kołnierzykiem obalonym, wiązanym pod szyją, czerwoną wstążką i podwijanym czerwoną chusteczką;
spodnie bawełniane, u bogatszych z pasiastego samodziału lub kamletu niebieskiego i granatowego;
jaka czerwona z sukna lub sztruksu, kołnierzyk stojący niski, rękawy długie z ozdobnie stębnowanymi mankietami;
kaftan - sukienny, granatowy, niebieski z półrękawkiem, szamerowany z wiązaniem na knebelki lub zapinany na haftki i ozdobiony guzikami. Poły sięgają do połowy ud. Kaftan ten był nakładany na jakę i wówczas jej rękawy były widoczne, częściej miał doszyte rękawy z czerwonej, bawełnianej połyskującej tkaniny np. satyny;
pas - wełniany, tkany lub dziany, najczęściej czerwony lub pąsowy, wiązany na kaftanie;
nakrycie głowy - rogatywka obszyta barankiem albo cylinder z małym rondem i główką szerszą u góry, ozdobiony wstążkami, pawimi piórami i błyszczącymi drucikami;
obuwie - buty z wywijanymi cholewami - wywrotki, u bogatszych cholewy pod kolana szyte z obu płatków skóry juchtowej, barwy naturalnej



Galeria strojów ludowych regionu Kujaw

strój młodzieży
strój młodzieży

kołnierz
kołnierz

 kabatka
kabatka

strój mężatki
strój mężatki

mężczyzna w pelerynie
mężczyzna w pelerynie

 mężczyzna w czamarze
mężczyzna w czamarze

strój wyjściowy
strój wyjściowy

strój męski
strój męski

 para w stroju kujawskim
para w stroju kujawskim

strój kujawski
strój kujawski

lalka kujawska
lalka kujawska

 obuwie
obuwie


dalej