Gwara bydgoska

       Na Kujawach na co dzień gwarą mówią już tylko niektórzy mieszkańcy wsi.
       Oto przykłady stosowania gwary i użycia wyrazów, dzisiaj mało spotykanych w gwarze kujawskiej:

dziewczysko, legowisko, tłuk (dziewczyna źle się prowadząca)- "Na rozdrożu"
rzempoła (skrzypek), chojarek (świerczek) - "W karczmisku"
termedyje (kłopot), finek (piesek), rozgardja (nieład), ćmuk (człowiek zasępiony),
pętówki (kartofle), żorować (ubolewać)- "Świat się kończy"

Wybrane, gwarowe wyrażenia bydgoskie zebrane na podstawie słownika wyrażeń gwarowych z "Mostu Królowej Jadwigi" Jerzego Sulima-Kamińskiego. Więcej wyrażeń na stronie www1.gazeta.pl/bydgoszcz

antek     człowiek ze wschodnich dzielnic Polski, nie Pomorzak, element napływowy
atlejta     w znaczeniu: porządny chłop, fajny gość
antrejka     przedpokój
bamber     chłop-gospodarz
bamberstwo     gospodarstwo wiejskie
bomboms     cukierki
deczka     serwetka, obrusik
drykować się     obijać się (przy pracy)
kuczer     woźnica
mudzić     marudzić, ociągać się (z wykonaniem czegoś)
naborgować     pożyczać
pfefermincki     cukierki miętowe
plindze (plynce)     placki ziemniaczane
pyda     dyscyplina, wielorzemienny przyrząd do chłostania dzieci
sznupa     gęba, pysk, morda
szplin (mieć szplina)     o kimś kto "ma nierówno pod sufitem"
szruber     szczotka ryżowa
świętojanki     porzeczki
wacha     warta, posterunek
topek     garnuszek, kubek
do góry